غذا های سنتی شهرستان گناباد

غذاهای بومی از نظر ارزش غذایی، در دس ترس بودن مواد اولیه، تازگی، عاری بودن از نگهدارنده های شیمیایی و همچنین ارزان بودن از بهترین مواد غذایی در مناطق مختلف کشور محسوب می گردند . علاوه بر آن غذاهای بومی حامل پیامهای فرهنگی بوده و نقش بسزایی در افزایش ارتباط نسل ها و حفظ هویت فرهنگی ایفا می کنند.

یافته ها نشان داد که 97 نوع غذای بومی در جامعه پژوهش وجود دارد . گروه نانها و غلات ( 71 %)، میوه ها و سبزی ها ( 48 %) و شیر و لبنیات ( 32 % ) بیشترین گروههای غذایی اصلی است که در تهیه غذاهای بومی بکار رفته اند . اکثریت ( 52 %) غذاهای بومی به عنوان نهار و بقیه آنها بعنوان شام ( 23 %) و یا صبحانه ( 13 %) مصرف می شدند . اکثریت %77 ) غذاهای بومی مصرف معمولی داشتند اما بقیه آنها به منظور استفاده در مراسم و جشنها ( 11 %)، درمان بیماری ها ) %9 ) و یا در بارداری و زایمان ( 3%) مصرف می شدند . لبنیات و سبزیجات تازه ( 69 %)، آب آشامیدنی ( 45 %)، ترشی ها ) 24 %) و شوری ها ( 5%) از بیشترین موادی که همراه غذاها ی بومی مصرف می شدند . (%36 )، نوشابه های گازدار ( 5%) خانواده هایی که غذای بومی مصرف نمی کردند، رایج نبودن غذاها در جامعه فعلی ( 82 %)، عدم آشنایی با طرز تهیه آنها (%78 ) و عدم دسترسی به مواد اولیه و ابزار لازم ( 37 %) را از علل عدم مصرف این نوع غذاها بیان نمودند.

نتیجه گیر ی: این پژوهش نشان د اد روی آوردن به غذاهای آماده و به اصطلاح مدرن و به فراموشی سپردن غذاهای سنتی و بومی در هر منطقه یکی از چالش های تغذیه مردم میهن مان در حال حاضر می باشد و اکثریت خانواده های مورد بررسی بدلیل رایج نبودن غذاهای بومی مصرف این نوع غذاهای مفید را رهاکرده اند.

غذا فقط یک منبع تغذیه ای به شمار نمی آید بلکه در تمام جوامع نقش های متعددی داشته و به طور عمیقی در تمام جنبه های اقتصادی ، اجتماعی و مذهبی زندگی روزمره ریشه دارد .

غذا یک بخش اساسی از روشی است که هر جامعه ای بر آن اساس خودش را سازماندهی می نماید و از آن طریق دیدگاه ما نسبت به جهانی که در آن قرار گرفته ایم مشخص می شود. غذا می تواند به عنوان نمادی برای نشان دادنهویت گروه مورد استفاده قرار گ یرد. گروه ممکن است بر پایه معیارهای خانوادگی، نژادی، مذهبی و یا اقلیمی تشکیل شده باشد. در حال حاضر در جوامع در حال توسعه سبک و شیوه خاصی از زندگی جریان دارد . از ویژگی های این سبک زندگی، تعجیل و شتاب روزمره، عدم داشتن فرصت کافی، کاهش فعالیت های فیزیکی ن ظیر ورزش منظم، رفاهطلبی و تجدد گرایی و عمیق تر شدن شکاف نسلها و ... می باشد (گذر سریع از شیوه های کهنه به نو. تمامی

عوامل فوق بستری است برای گرایش روز افزون به مواد غذایی خاص از جمله، غذاهای آماده و نیمه آماده نظیر کالباس و سوسیس، کنسروها، سوپ های آ ماده و یا تنقلات مضر و کم ارزش نظیر چیپس و پفک، نوشابه های گازدار غیر الکلی و نظایر آن با مروری گذرا بر گذشته نه چندان دور افراد و جوامع، اشکال دیگری از تغذیه از جمله استفاده از غذاها و نوشیدنی های بومی به چشم می خورد.

غذاها و نوشیدنی های بومی از بسیا ری جهات بر غذاها و نوشیدنی های رایج فعلی برتری دارد .غذاها و نوشیدنی های بومی فاقد هر نوع آلودگی عمدی افزودنی های غذایی بوده و نیزدارای ارزش تغذیه ای بالا و دانسیته بالای مواد مغذی است . بسیاری از مواد اولیه غذاها و نوشیدنی های بومی اساساً از منابع گیاهی تهیه شده و به سهولت و با کمترین هزینه ممکن قابل دسترسی است . بطور کلی غذا و نوشابه های بومی، ارزان قیمت، سالم، تازه، فاقد مواد افزودنی و مهمتر از همه حامل پیام های فرهنگ بومی هستند. بسیاری از این غذاها مصداق هستند. منظور از (Social foods) غذاهای اجتماعی غذاهای اجتماعی غذاهایی هستند که در حضور سایر افراد مورد مصرف قرار می گیرند و برای تمام افراد یک ارزش

سمبولیک، علاوه بر ارزش غذایی دارا می باشند . غذاهایی که در مراسم مذهبی مورد استفاده قرار می گیرند مثال هایی از غذاهای اجتماعی می باشند . استفاده از غذاهای بومی بستر مناسبی است برای افزایش ارتباط نسل ها و انتقال تجربیات، آداب و سنن مفید و در نتیجه نقش بسزایی در حفظ هویت و پویایی جوامع دارد .

با توجه به نقش بسیار مهم و اساسی تغذیه در سلامت جامعه و نیز با توجه به ویژگی هایی که برای غذاهای بومی برش مردیم، در صورت شناسایی این نوع غذاها و بررسی علمی آنها از نظر ترکیب و ارزش غذایی، می توان بسیاری از غذاهای بومی را بهینه سازی کرده و سپس آنها را در سطح جامعه ترویج نمود. لذا انجام این پژوهش به دلیل نیاز جامعه بود.

متن بالا بخشی از مقاله "شناسایی انواع غذاهای بومی و تعیین مواد اولیه و روش پخت آنها در جمعیت تحت پوشش پایگاه تحقیقات جمعیتی شهر گناباد"

مهندس خسرو شفقی* 1، علی دلشاد**، دکتر هادی سالاری***، دکتر عبدالجواد خواجوی†، علی اکرامی††، نزهت صنیعی†††، عصمت خواجه†††

* مربی گروه علوم پایه - دانشکده علوم پزشکی گناباد، ** مربی گروه بهداشت - دانشکده علوم پزشکی گناباد، *** استادیار پژوهشی - دانشگاه علوم پزشکی گلستان، † کارشناس برنامه ریزی و ارزشیابی آموزشی- دانشکده علوم پزشکی گناباد، †† کارشناس امور پژوهشی - دانشکده علوم پزشکی گناباد،††† عضو گروه مردمی پایگاه تحقیقات جمعیت

است که جهت آگاهی خوانندگان نسبت به وضعیت تغذیه و استفاده از غذا های سنتی و بومی در این وبلاگ بارگذاری شده است.

_____________________________________________________________

جهت دریافت مقاله کلیک کنید

عنوان: شناسایی انواع غذاهای بومی و تعیین مواد اولیه و روش پخت آنها در جمعیت تحت پوشش پایگاه تحقیقات جمعیتی شهر گناباد
حجم: 180 کیلوبایت